TRÍCH DẪN HAY

Sách như một cánh cổng diệu kỳ đưa ta đến những chân trời của lý tưởng, khát vọng và bình yên. Cuộc đời ta thay đổi theo hai cách: Qua những người ta gặp và qua những cuốn sách ta đọc. Đọc sách là nếp sống, là một nét đẹp văn hóa và là nguồn sống bất diệt. Việc đọc cũng giống như việc học. Có đọc, có học thì mới có nhân. Thói quen đọc sách chỉ được hình thành và duy trì khi chữ tâm và sách hòa quện làm một. Người đọc sách là người biết yêu thương bản thân mình và là người biết trân trọng cuộc sống. Việc đọc một cuốn sách có đem lại cho bạn lợi ích hay không, phụ thuộc vào thái độ và tâm thế của bạn khi đọc.

Tài nguyên dạy học

VIDEO GIỚI THIỆU SÁCH CỦA THƯ VIỆN

VĂN HỌC VÀ NHỮNG CẢM NHẬN

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    1 khách và 0 thành viên

    GIỚI THIỆU WEBSITE HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ

    Kính gửi quý thầy cô giáo và các em học sinh thân mến! Website Thư viện Trường THPT Chuyen Lê Quý Đôn là không gian học tập số được xây dựng nhằm phục vụ hiệu quả công tác giảng dạy, học tập và phát triển văn hóa đọc trong nhà trường. Website cung cấp hệ thống tài nguyên phong phú như: giới thiệu sách hay, sách theo chủ đề, tài liệu tham khảo, học liệu điện tử, tin tức hoạt động thư viện và các nội dung hướng dẫn kỹ năng đọc – kỹ năng tìm kiếm thông tin phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học. Giao diện thân thiện, dễ sử dụng giúp giáo viên thuận lợi khai thác tài liệu phục vụ bài giảng, đồng thời hỗ trợ học sinh hình thành thói quen đọc sách, tự học và khám phá tri thức một cách chủ động. Thư viện trân trọng kính mời quý thầy cô và các em học sinh thường xuyên truy cập website để cùng lan tỏa tình yêu sách, nuôi dưỡng tri thức và xây dựng môi trường học tập tích cực, nhân văn trong nhà trường.

    Ảnh ngẫu nhiên

    Tom_Tat_Tron_Ven_Cuoc_Doi__Su_Nghiep_Bac_Ho__Video_AI_Sieu_Thuc_Va_Xuc_Dong_1_onlinevideocuttercom.flv Z7582893388654_46b34ab5aa78ef820a77c9684f5d6984.jpg Gioi_han_sinh_thai_xuong_rong.png Gioi_han_sinh_thai_cua_tam.png Gioi_han_sinh_thai_ca_ro_phi.png BANDOKINHTE.jpg HB_NHOMNUOC.jpg HB_MDDS.jpg Ban_do_cac_nuoc_Dong_Nam_A.jpg TDMNPB_tunhien.jpg

    GIỚI THIỆU SÁCH HAY NÊN ĐỌC

    💕💕 Mỗi lần mở sách là một lần ta bước ra khỏi cái tôi chật hẹp để gặp gỡ trí tuệ của nhân loại đã được chắt lọc qua thời gian💕Khi thói quen đọc hình thành, tư duy được rèn luyện; khi tư duy trưởng thành, nhân cách tự khắc lớn lên.💕

    [Sách Nói] Đắc Nhân Tâm - Chương 1

    vhn

    Wait
    • Begin_button
    • Prev_button
    • Play_button
    • Stop_button
    • Next_button
    • End_button
    • 0 / 0
    • Loading_status
    Nhấn vào đây để tải về
    Báo tài liệu có sai sót
    Nhắn tin cho tác giả
    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Nguyễn Thị Trang (trang riêng)
    Ngày gửi: 09h:38' 18-12-2025
    Dung lượng: 4.8 MB
    Số lượt tải: 0
    Số lượt thích: 0 người
    VAN

    HO A AM

    T H l f C NINH

    BINH

    y u 5 t i

    VU VAN LAU

    V A N

    H O f l
    N I N H

    A M

    T H I / C

    B I N H

    NHA XUAT BAN V A N HOA DAN
    Hd

    Noi

    2005

    TOC

    LCII G i d i T H I E U
    au cudn
    LJ (nhat

    "Huang

    Id hoc

    hao

    hung,

    hoc

    tap

    va cudc

    Lau

    cho

    ra ddi

    Binh

    ".
    Noi

    that

    dugc

    vai niem

    ton,
    cdm

    tam,

    nghien

    tung

    y.

    Qua
    doi
    thdi,
    - mot

    chua
    thu

    cdm
    dam
    khong

    ban

    doc

    trudng)

    don

    nhdn

    rat

    bo ich

    cho

    ldn

    cudn

    sach

    nay

    "Vdn

    cong

    tdc

    hod

    nghien

    qua

    la tdc

    loc

    nhan
    nghi
    the

    cua

    anh,

    thii'u

    cong
    bai,

    noi
    vang

    Id ndi hit,
    dugc

    thi

    gid dd viet

    tung

    tdc gid mudn

    Vu

    thuc

    ctiu

    say me, vai bao
    chat

    gid

    dm

    trinh

    nhung

    sach

    dugc

    cdc

    song;

    hung

    gid noi"

    gid la cudn

    ngdm,

    cudn

    dieu

    sinh
    danh

    la mot

    khiim

    dong

    phu
    tUng

    vai chung
    chi

    Vdn
    Ninh

    chua
    no
    sun
    cau,

    ta

    doi

    dieu

    ve cai su an

    uong

    de duy

    tri

    cudc
    5

    song,

    de dam

    sit ton
    an,

    tai

    bao

    vd phat

    me cung
    Nhitng

    thudng

    d day
    no

    da

    hod

    trong

    noi,

    trong

    cay ", "udng

    ranh

    gidi

    Thuy
    ddt

    ngoi

    phan

    an,

    nhu:

    nhieu

    biet

    la huang

    chut

    ( "khong

    mudn

    gidi

    cd

    Lai

    Bd

    a cai
    vdn,

    vdi nhieu

    linh

    tudi

    cu xUa dd day:

    "an

    "an

    thuc

    "cd

    lai

    da trdi

    qua

    vUc vd cuang

    "co

    van

    vdi

    que

    com

    v.v...

    lai

    la cua
    ddn

    hy",

    ciia

    ciia

    Mac,

    tdi

    thu nghiem

    Huang

    bien,

    rieng
    ddt

    la ngudi

    vi cong

    sdn

    ciing

    che

    co
    dac
    Ninh

    Cd

    dd.

    cung

    cd

    cudc
    tdc,

    ta
    Non

    chay

    Nhung

    each

    hod "

    chung

    Yen

    ke
    la

    huang

    nem

    Trudng,

    vi ngudi

    nhd

    su la dac

    Thanh,

    nd

    qua

    ", v.v...No

    thieu

    cd nhung

    vi ciia

    vdi khau

    hod

    cua

    Phan,

    thdng

    van

    nguon

    udng

    Co mdn

    tam

    ngudi

    tu".

    noi cung

    hoc

    6

    gidng,

    sit an udng
    len

    nhd

    nhitng

    cd rd Tong

    mdn

    Dd

    ndi

    hoi

    hudng",

    thuc

    luon

    noi

    tuc

    rugu

    mien

    hgp

    xa

    cdc

    nude

    Vdn.

    Mai,

    Binh,

    trien

    ndng

    nhu

    phu

    mon

    de Cd do,

    dugc

    biet

    cung

    dong

    chi

    trong

    gid

    nay

    ciia

    dm thuc"

    "pham

    nhitng

    trien

    khong

    "Van

    Tdc

    sit phat

    chet").

    ma

    vdi ke

    cho

    tdi

    song
    cung

    cho

    Id minh

    linh

    vUc van hod,

    nay

    tdi

    vdn

    nhung

    dieu

    nhung

    dieu

    Lai

    hieu

    hau

    qua

    nhitng

    thay

    trudc

    vi nggt

    ve cudc

    nhung

    thay
    mai

    khi doc

    rung

    md minh

    dd biet

    ve van hod

    a Ninh

    Binh,

    gdc

    ri
    mdn

    trang
    day

    an udng

    sach
    minh

    cua

    ciia
    chua

    no,

    thitc,

    bien

    vdi huang

    cho dung

    mot

    trudng
    van

    chinh

    thodng
    each

    giao
    di,

    vien

    chua

    la mot
    viet

    ciia

    ngudi

    gidi

    da

    dm

    thuc.

    Lau,
    thuc

    tdi

    lai

    het

    dugc

    chua

    nghi

    biet

    each

    che

    an udng

    dac

    vd

    ddng

    bao,

    anh

    cd mat
    chi

    vdn

    rdi.

    ndi",

    tren

    cd ldi

    viet

    thoang

    doc

    ngay

    tudi

    hang

    phong
    cd

    the md
    vd

    chuc

    vd dia phuong,
    qudc.

    cdc

    cd

    Chd

    ten

    a

    ddm,

    ngudi

    nhung

    toan

    di

    gid

    hid

    uang

    day

    Vu Vdn Lau

    sang

    nhd

    bao

    them

    nhung

    hoac

    titng

    ta dd biet

    tap chi ciia Trung
    dugc

    sac

    a day,

    vi cdc mdn

    cd sice cudn

    dieu

    them

    thudng

    nhuchua

    su pham,

    "Huang

    rieng,

    viet

    minh.

    trong

    chid

    nhung
    bdi

    que

    cao ddng
    gian

    ciing

    biet

    trang

    tdi dd

    Vdn

    thudng

    chua

    tren

    sau

    neu

    Vu

    la

    nhdn

    ngdm

    ngon

    Ld

    cdm

    vd suy

    het cdc

    ciia

    nhat

    nhiing

    ddng,

    den de thudng
    sdn

    song,

    me

    la ngudi

    thuc

    biet

    Dieu

    anh
    nhung

    td
    cd bdi

    nho

    bao,
    dd
    thdi,
    l

    nhung

    khong

    giac

    chi

    dam

    nghi

    den

    de ddt

    hieu

    biet

    sach

    khi em
    cap

    sot,

    rat mong
    sao

    ich ddng

    ra thi rong

    con

    dugc

    Dau

    hqn

    ton

    che,

    elide

    md
    vai

    chdn

    va td't nhien
    dugc
    theo

    de chung

    ban

    y tdi,

    doc
    day

    ta bo chid

    tdc gid
    khoang

    cdn

    nhieu

    ciing

    co

    gop

    tu nhdn

    trang

    dieu

    chua

    nhung

    thieu

    y vd the td't

    Id mot

    Xin

    trdn

    trong

    gidi

    Nha viet kich AN VIET DAM

    thieu

    cudn

    ban

    cho.

    sach

    bd

    vd

    suy

    it thi gid doc

    ciing

    la

    200

    ngdm.

    8

    trong

    ma.

    Vdn

    de

    it ngudi

    doc!

    P h a n
    S A C

    M A U

    Q U E

    I
    H U O N G

    9

    I . V A I NET VE DIEU KIEN T U NHIEN, X A HOI V A
    CON NGUOI CO LIEN Q U A N DEN V A N HOA A M
    THUC C U A NINH BINH
    T i n h N i n h B i n h o c u e n a m d o n g b a n g Bac B o ,
    n o i t i e p g i a p g i h a Bac B d v d i T r u n g B o , c o d i e n
    t i c h tir n h i e n k h o a n g

    1.400 k m , p h i a bac
    2

    giap

    t i n h H a N a m ; phia d o n g tay giap t i n h N a m D i n h ,
    co d o n g song D a y la dia g i d i t u n h i e n ; phia tay
    n a m g i a p t i n h T h a n h H o a , c o d a y n u i da T a m
    D i e p c h a y t h e o h u d n g t a y bac - d o n g n a m l a d i a
    g i 6 i ; p h i a t a y bac g i a p t i n h H o a B i n h ; p h i a d o n g
    n a m g i a p v i n h Bac B o , c o h o n 15 k m b d b i e n .
    D i a h i n h c o t h e p h a n c h i a t h e o dac d i e m k h a c
    n h a u : p h i a t a y v a t a y bac l a v u n g d o i n i i i ,

    co

    n h i r n g d a y n u i da v o i an c h h a n h i e u h a n g d o n g
    k y t h u . N o i tieng co k h u r h n g n g u y e n sinh quoc
    gia Cue P h u o n g thuoc h u y e n N h o Q u a n v d i cay
    C h o ngan n a m va D o n g N g u d i X u a c u n g n h i e u
    d o n g , thuc vat q u y h i e m khac. D a y c o n la v u n g
    dat t r o n g d u o c n h i e u l o a i c a y c o n g n g h i e p n h u :
    t h u o c l a , ca p h e , l a c . . . c a y an q u a (dura, c a m ,
    q u y t , n h a n , v a i , na, c h u d i . . . ) v a p h a t t r i e n
    n u d i ( n h u ; t r a u , b d , I o n , de ( s o n d u o n g ) ,

    chan
    gia

    c a m . . . ) . Phia d d n g va d d n g n a m cua t i n h la v u n g
    d o n g bang m a u m o t r d n g n h i e u lua nude va hoa
    11

    m a u n h u n g o , k h o a i , san, l a c , d 6 . R i e n g

    vung

    v e n b i e n ( K i m S o n ) h a n g n a m d u o c p h u sa b o i
    d a p t i e n ra b i e n t h 8 0 - 1 0 0 m . 6 v u n g n a y n g h e
    t r 6 n g lua, t r 6 n g c d i , n u d i t r o n g , d a n h bat

    thuy

    h a i san r a t p h a t t r i e n . H i e n n a y l a v u n g n u o i t o r n
    su x u a t k h a u n h i e u t i e m n a n g v a t r i e n v o n g c u a
    tinh.
    Ninh

    B i n h co n h i e u

    song: song Day,

    H o a n g L o n g , s o n g V a c rat t h u a n
    t u d i t i e u , phat t r i e n

    nong nghiep,

    song

    l o i cho
    nuoi

    viec
    trong

    d a n h bat t h u y san. C u n g v d i he t h o n g g i a o t h o n g
    d u d n g t h u y n o i d i a t i n h , N i n h B i n h c o q u o c 16
    1 A , q u o c 16 10 v a cac d u d n g l i e n t i n h t a o

    nen

    d i e m g i a o t h o n g q u a n t r o n g de p h a t t r i e n k i n h te
    x a h o i , an n i n h , q u d c p h o n g v a g i a o l u u v a n hoa
    g i u a ba m i e n B a c - T r u n g - N a m v a m i e n x u d i v d i
    mien nguoc.
    D o dac d i e m v i t r i , c a u t a o d i a h i n h , N i n h
    B i n h vua cd yeu t d co con l u u l a i , vua cd nhieu
    y e u t d m d i d a n g h i n h t h a n h , p h a t t r i e n , t a o nen
    n h i e u c a n h q u a n k y t h u . K h u v u c n u i d a v d i sat
    trung tam thi xa N i n h B i n h duoc x e m nhu " V i n h
    Ha L o n g can". Giua t h i xa cd n u i N g o c M y Nhan
    ( C a n h D i e u ) , n u i T h u y ( N o n N u d e ) c d tac h a n g
    t r a m b a i t h o c u a cac d a n h n h a n q u a n h i e u t r i e u
    12

    dai. Cach

    do k h o n g xa (chua

    day

    10 k m )

    thang canh Tam Cdc - B i c h D o n g thuoc

    co

    huyen

    Hoa L u , m o t trong nhung k y quan thien nhien
    h i e m c o : " N a m t h i e n de n h i d o n g " , v d i m o t v u n g
    son t h u y h u u t i n h . D a c b i e t t r e n dat H o a L u c o
    q u a n the d i t i c h l i c h s u v a n h o a D i n h - L e v d i
    n h u n g d a u an l i c h s u co g i a t r i q u o c g i a , g a n v d i
    3 d d i vua D i n h , L e , L y v d i su h i n h thanh va phat
    trien

    cua qudc gia phong k i e n dau tien

    mang

    q u d c d a n h " D a i C o V i e t " . N g o a i r a t r e n dat G i a
    V i 6 n - m o t h u y e n v u n g c h i e m t r u n g nhat t i n h cd
    thang canh D i c h L o n g , sudi K e n h Ga va k h u du
    l i c h V a n L o n g n o i t i e n g . T r e n dat K i m Son c d
    N h a t h d da Phat D i e m l a c o n g t r i n h k i e n t r u e doc
    dao

    su

    ket

    hop

    hai

    hoa

    giua

    kien

    true

    Tay

    p h u o n g va D d n g p h u o n g . . .
    V u n g dat N i n h B i n h t h x a x u a da c d n g u d i
    V i e t co c u t r u - ket qua n g h i e n c h u khao co v u n g
    M a n Bac ( Y e n M d ) da c h o ta b i e t r d h o n d i e u d d .
    T i n h d e n 1999 ( t h e o n i e n g i a m t h d n g k e 2 0 0 2
    cua Cue T h d n g ke N i n h B i n h ) , dan sd N i n h B i n h
    cd 909.038 n g u d i , phan

    bd khong

    dong

    deu.

    D d n g nhat la t h i xa N i n h B i n h : 5.397 n g u d i / k m ,
    2

    sau d d l a h u y e n Y e n M d v a K i m Son c d t r e n 8 0 0
    n g u d i / k m . T h u a dan nhat la h u y e n N h o Quan cd
    2

    13

    314 n g u d i / k m . M a t do t r u n g b i n h cua t i n h la
    2

    657 n g u d i / k m . Cung g i d n g n h u n h i e u v u n g khac
    2

    d d o n g b a n g Bac B d c u d a n t r o n g t i n h t h u d n g c u
    tru theo don v i thdn (lang), xa truyen thdng.
    T u y l a t i n h k h o n g l d n ( c d 8 h u y e n t h i , 145 x a ,
    phudng, t h i tran) nhung cd n h i e u dan tdc

    anh

    em. N h i e u nhat la n g u d i K i n h , tren 86 van n g u d i
    ( t r e n 9 8 % ) - sau d d l a n g u d i M u d n g , n g u d i T a y ,
    it nhat la Giay, C o T u , G f c - T r i e n g . . .
    V e t o n g i a o : t r o n g t i n h s d n g u d i t h e o d a o Phat
    la

    37343,

    sd

    ngudi

    theo

    dao

    Thien

    Chua

    la

    1 3 0 . 9 4 6 , s d n g u d i t h e o cac t o n g i a o k h a c l a 193,
    s d n g u d i k h o n g t o n g i a o l a 7 1 4 . 9 6 3 . K i m Son l a
    h u y e n c d sd dan theo dao T h i e n C h u a d d n g nhat
    la 69.177 n g u d i - ty le h i e n nay la 4 3 % .
    N h a n dan N i n h B i n h d u t h e o l u o n g hay theo
    giao, d u d m i e n n u i , dong bang hay m i e n bien
    nhin chung

    deu cd l o n g nhan

    ai, cd van

    hoa

    t r o n g s i n h hoat, Ung xir, c d t i n h t h a n lao d d n g
    can c u va sang tao.
    N i n h B i n h c d n h i e u le h d i ( n h u le h d i

    din

    D i n h L e , le h d i den T h a i V i va n h i e u nghe thu
    c o n g m y n g h e l a u d d i n o i t i e n g . Tu* c a y c o i c i i a
    m i e n v e n b i e n K i m Son, qua b a n tay k h e o leo
    cua con n g u d i , c o i da t r d thanh n h i e u mat hang
    14

    dep,

    da

    dang,

    phong

    phu,

    tien dung;

    khong

    n h i i n g phuc v u cho t h i t r u d n g t r o n g nude ma con
    l a t h h h a n g h o a d u o c n u d e n g o a i ua c h u d n g .
    N g h e k h a i t h a c v a t r a m t r o da c i i a N i n h V a n ,
    nghe theu ren d thdn V a n L a m xa N i n h H a i ,
    n g h e m d c cua xa N i n h P h o n g (deu cua

    huyen

    H o a L u ) la n h u n g nghe t r u y e n t h d n g va ngay nay
    dang duoc phat h u y m a n h me, m a n g d a m phong
    e a c h , t h a m m y d a n t d c , c d sac t h a i r i e n g c u a d i a
    p h u o n g , t h e h i e n r d s u c a n m a n t i n h te, g i a u t i n h
    n h a n van va k h a nang sang tao cua n g u d i lao
    ddng. N g a n h nghe thu cong m y nghe trong nen
    k i n h te m d h d m n a y c u a t i n h d a n g h u a h e n n h i e u
    t r i e n v o n g , h o a n h i p b u d c c u n g k h u v u c va the'
    gidi.
    D u da phai t r a i qua n h i e u b i e n c d thang tram,
    phai thay d o i ten g o i nhu: T r u d n g Y e n Phu, Chau
    Dai Hoang, Thanh Hoa Ngoai Tran rdi Thanh
    B i n h d e n N i n h B i n h t h i m a n h dat n g a y n a y v a n
    n g a y c a n g t u o i dep, g i a u c d v a n m i n h h o n b d i
    n g u d i dan n o i day v d n duoc t h i e n nhien uu dai,
    l a i c d be d a y t r u y e n t h d n g l i c h sh v a n h o a va c d
    b a n tay, k h d i dc cin

    c u , d u n g c a m , d a y sang tao.

    V d i n h u n g d i e u k i e n t u n h i e n , xa h d i va con
    n g u d i n h u the n h a t d i n h N i n h B i n h se

    nhanh
    15

    chong g i a u m a n h , nhan dan s d m thoat

    ngheo,

    tien t d i co d d i song vat chat va t i n h than n g a y
    cang cao.
    II. NHOlMG D A C S A N V A PHONG C A C H A M THUC
    CUA NGUOI NINH BINH
    1. D a c san v a p h o n g each c h u n g
    V i e c an u d n g k h o n g c h i de d u o c n o n e c a i da
    day ma con can duoc v u i l o n g , dep mat n g u d i
    t r o n g c u d c v a ca n g u d i n g o a i c u d c . C a i l a m n e n
    v u i l o n g , d e p m a t a'y p h a i c h a n g l a v a n h o a a m
    thuc?
    Cau tuc n g u " A n t r o n g n d i , n g o i t r o n g h u d n g "
    ay l a n d i v e m o t n e t d e p , m o t k h i a c a n h c u t h e ve
    van hoa a m thuc cua d n g cha.
    M d i m o t dan tdc, m o t v u n g m i e n cd nen van
    h o a k h a c n h a u t h i c u n g d a n d e n s u k h a c n h a u ve
    p h o n g each

    an u d n g : t h k h a u l u a c h o n

    p h a m , c h e b i e n , b a y b i e n 16 n g h i v a e a c h

    thuc
    tien

    h a n h . N g u d i t h e o d a o T h i e n C h u a t r u d c k h i an
    g i o tay l a m dau, nhk§u n o i n g u d i V i e t t r u d c k h i
    an u d n g c d chao m d i n g u d i cao t u o i va n g u d i
    chung quanh. Phai chang day cung la net

    dep

    rieng rat van hoa t r o n g a m thuc?
    N g u d i theo dao T h i e n Chua va nhan dan d
    16

    t i n h N i n h B i n h c u n g c o p h o n g t u c d o . Cu* d a n
    N i n h B i n h 6 cue n a m d 6 n g b a n g Bac B o c h a c
    c h a n c o c h i u a n h h u d n g t r u e t i e p v a sau sac

    cua

    v a n h o a a m t h u c p h u o n g Bac c h o n e n ta k h o n g
    t h a y l a m l a n g u d i N i n h B i n h rat t h i c h an p h d H a
    N d i , p h d N a m D i n h . T d i d e n , d m o t sd d u d n g
    p h d d d n g due t h i xa N i n h B i n h , cd nhieu n g u d i ,
    d d n g n h a t l a t h i e u n u n g d i an n g d n u d n g ,

    de

    l u d c , b u n d c . . . P h a i c h a n g c d net na na c a i t h u
    an c h o i b a n t d i c u a n g u d i H a N d i ?
    Cung

    n h u n g u d i Bac,

    nhi6u

    ngud^.dS inh

    B i n h t h a y k h o n g h o p k h a u v i l a m k l i an p h d Sai
    G d n h o a c an m o t s d m d n c d t r a nhipu^iuotJg d t ,
    t d i , d u d n g c u a m i e n T r u n g va N a m E d . ^ a l t k lac
    n g u d i N i n h B i n h c u n g rat c h i u k h d an p u J r l g

    hur

    m a n m d i n h u t e p k h d , ca k h d cua m r d n . t r u n g
    Tuy

    vay, k h o n g

    phai

    l u c nao

    khau

    vi

    cua

    n g u d i N i n h B i n h c u n g c h i u anh h u d n g t h ben
    n g o a i m a v a n c d n h u n g net r i e n g ddc dao. C h i n h
    cai ddc dao, ddc lap l a m nen ban l i n h vung vang,
    p h o n g each s i n h hoat van hoa ciia m d i n g u d i .
    T u o n g t r u y e n D i n h T i e n H o a n g la v i H o a n g
    de d a u t i e n c u a n u d e D a i C d V i e t c d s d t h i c h an
    long

    Ion tiet canh.

    M d i lan

    thang

    tran,

    dng

    t h u d n g c u n g t u d n g si t h u d n g t h i c m d n an rat
    2-VHAT

    17

    q u e n t h u o c d a n d a nay. N e u l a s u t h a t t h i d a y
    p h a i c h a n g l a m o t net d e p ve ca t i n h , l a m o t
    t r o n g n h u n g b i e u h i e n d u c h i l a c h i tie't n h o ve
    a m t h u c c u a m o t H o a n g de x u a t t h a n t u c h u be
    chan trau tren dong n o i .
    B a n ve v a n h o a a m t h u c c u n g n h u n g u d i ta t a p
    b o i g i u a b i e n ca. N o l a l i n h v u c v o c u n g

    phong

    p h u , da d a n g v a sau r o n g . 6 d a y n g u d i v i e t c h i
    x i n ghi lai nhung cam nhan ban dau chu

    quan

    c u a m i n h ve m o t s d k h i a c a n h t r o n g p h o n g e a c h
    a m thuc cua n g u d i N i n h B i n h . T h d n g qua

    viec

    g i d i t h i e u so l u o c m o t sd m d n an d a n da m a nay
    cd the

    da t r d t h a n h

    N h u n g m d n an dan
    thudng

    nhat cua

    dac

    san

    da n a y

    sd d d n g

    cua

    dia

    la nhung

    phuong.
    mdn

    la n g u d i b i n h

    an
    dan,

    n g u d i lao d d n g o N i n h B i n h .
    2. D a c san v a p h o n g e a c h v u n g m i e n
    X i n d u o c d i e m q u a v a i n e t v 6 m o t s d m d n an
    dac san v a p h o n g e a c h a m t h u c c u a t u n g v u n g
    mien.
    - Vung

    tay

    bde

    cua N i n h B i n h : day la vung

    c h i e m t r u n g va r u n g n u i cua h a i h u y e n cd t h lau
    d d i , d d l a G i a V i e n va N h o Q u a n . D a t G i a V i 6 n
    c d x a G i a T r u n g sau t r u n g nha't h u y e n c d d d cao
    d u d i m a t n u d e b i e n 0,3 m , l a n o i " c h i e m
    18

    khe,

    m u a t h d i " , " s d n g n g a m da, chet n g & m x u o n g " .
    C h a n g m a y a i x a u so q u a d d i g i u a m u a l u l u t t h i
    p h a i b u d c q u a n t a i t r d i n o i 6 g d c cay, c h d k h i
    n u d e c a n m d i c o n o i c h d n cat. V a y n h u n g d a n 6
    day rat can m a n , tan tien, t h u d n g ngay an rau
    m u o i , b a t de m d c u a , d o m ca r i u t e p k i e m s d n g ,
    n u d i c o n an hoc thanh t a i . C d n h i e u n g u d i xuat
    c h u n g thanh dat. D i e n h i n h la D i n h T i e n H o a n g ,
    Dinh

    Dien,

    Nguyen

    Bac, T r i n h T u , L u u

    Co,

    T r i n h L d i . V i la ddng c h i e m trung nen d day cd
    n h i e u d c n h d i n a y d a t r d t h a n h dac san. C a u ca:
    Mudn

    an cua roc dc

    Dem

    nhdi

    con ma gd cho ngudi

    ddng

    chiem

    N a y dc n h d i da c d t h e m dia c h i khac d d la nha
    h a n g , k h a c h san d n g a y t h a n h p h d l d n , d c n h d i
    l e n n g d i dac san. N g o a i dc n h d i , m a m t e p c u n g
    n o i tie'ng t h o r n n g o n . N g a y t r u d c n g h e r i u t e p d
    day rat phat t r i e n . M a c d u nghe nay vat va l a m ,
    p h a i n g a m m i n h d u d i n u d e g i u a m u a ret m u d t
    n h u n g c u n g tha'y h a y b d i t h u d n g c d c h o n g d u n
    r i u , v o d a i tep ke c u n g t i n h . M a m tep d

    day

    c h i n h h i e u t e p r i u , d a n h c o n n e n m a m d d a u , vira
    thorn,

    vua

    ngon

    ngot

    dam

    da,

    nhieu

    noi

    ua

    chudng.
    N g o a i dc n h d i va m a m tep n o i t i e n g G i a V i e n
    19

    c o n n o i t i e n g m o n ca r o T o n g T r u d n g v a c h a o
    hen (co le do ngheo k h o , c h i d u gao n a u

    chao

    hoa n h u n g b u vao l a i co rudt va nude hen t h i
    chao l a i ngot bo gan duoc n h u chao ga).
    C o n v u n g n u i r h n g N h o Quan - dan c u thua
    thdt, n h i e u dan tdc M u d n g , T a y sinh sdng. d day
    c d cac san v a t q u y h i e m c u a r h n g C u e
    cd

    ruou

    can

    noi tieng, cd

    Phuong,

    nude khoang

    Cue

    Phuong dang duoc cong nghe hien dai k h a i thac.
    N g o a i r a o N h o Q u a n c o n c d cac l o a i

    mang

    ddng va nhieu thit thu rhng quy h i e m .
    - Vung

    ddng

    nam

    cua N i n h B i n h la

    huyen

    K i m Son, m i e n b i e n . D a y la v u n g dat m d i , t r u
    p h i i c d n h i e u t h u y , h a i san q u y . N g u d i K i m Son
    m a n g dang dap t i n h each cua m i e n b i e n k h a r d .
    H o chan chat, khoe m a n h , an c u n g k h o e . N h u n g
    thanh nien cudng trang m a n h me, nguc n d go
    g h e n h u da t a n g . N g u o c l a i , p h u n u K i m S o n c d
    n h i e u c d g a i nude da t r a n g ngan m e m m a i , c d
    d d i m a t m o m a n g , sau t h a m h a o h a o g u o n g m a t
    dhc me M a r i a va cd g i o n g n d i vang t r o n g n h u
    tieng c h u d n g ngan cua nha t h d x u D a o .
    K i m S o n c d n h i e u dac san b i e n , t h d n g d u n g l a
    c u a , ca b i e n . D a c b i e t m d n c h a r u o i l a m i e n g ,
    m d n b u n m o c Q u a n g T h i e n . R u o u K i m S o n rat
    20

    noi tieng khong chi 6 trong tinh ma con noi tieng
    k h a p ba m i e n (Bac, T r u n g , N a m ) . N g o a i ra d day
    c o n c o t h d i q u e n an v a d a i k h a c h b a n g m o n g o i .
    G o i t o r n , g o i ca, n h a t l a g o i ca n h e c h : ca t u o i ,
    l a m sach, danh vay, bo x i r o n g , g o i la sung, la loc
    vhng, gom

    ca,

    giam, rau

    thorn, co h u o n g

    vi

    r i e n g , m a t , b o r a t an t u o n g .
    - Vung

    nam

    N i n h B i n h giap tinh Thanh Hoa,

    bao g o m t h i x a Tam D i e p va m o t phan

    huyen

    Y e n M o . T h i xa Tam D i e p m d i duoc thanh

    lap

    1 9 8 2 . C o n Y e n M o l a v u n g dat c o . 6 d a y c o d i
    c h i M a n Bac c o g i a t r i k h a o co h o c c u a q u d c g i a .
    N h a n d a n n o i d a y v d n c d t r u y e n t h d n g c a n c u lao
    d d n g va rat h i e u hoc, c d lang van hoa N d n K h e
    va lang K h o a Bang C d i T r i thuoc dien n d i tieng
    nhat t i n h , v d i n h i l u danh nhan van hoa,

    khoa

    bang nhu: N i n h D i c h (tien si), N i n h Dat (Hoang
    Giap), N g u y d n The (quan cong)...
    D a c san n o i t i e n g n o i d a y c d n e m Y e n M a c ,
    lac n h a n Y e n N h a n v a b u n m o c N d n K h e ( Y e n
    T h ) . R i e n g t h i x a T a m D i e p l a v u n g dat m d i d u o c
    k h a i p h a , m d m a n g n h u n g c u n g da c h o n h i e u san
    pham cd gia t r i xuat khau n h u dua D d n g Giao,
    v a i , n h a n , na d a i c u a cac t r a n g t r a i v a n h a v u d n ,
    c d nha m a y d o h o p hoa qua kha h i e n dai.
    21

    Dac biet d day con liru t r u y e n cau tuc n g h :
    Khon
    Dai
    Me

    udng
    udng

    che

    Trai

    che Me (thuoc

    bao khong

    nghe

    udng

    Nho

    Quan)

    che Bong

    Lang.

    N e u ai ve T a m D i e p , ghe Q u a n Chao, den D a u
    t h u d n g thuc bat nude che x a n h Ba Trai thudc x a
    Q u a n g Son t h i x a T a m D i e p t h a y n g u d i m a t m e ,
    thanh thoat, nhe n h d m nhanh c h o n g n h u cd than
    duoc. C d le dat d a i d day t h i c h

    hop v d i viec

    t r o n g che. Che k h d T a m D i e p n g o n nhat t i n h c d
    gia t r i xuat k h a u cao.
    - Vung

    trung

    tam

    N i n h B i n h la v u n g ddng

    bang chau tho, g d m t h i xa N i n h B i n h va m o t
    phan huyen H o a L u , c h i each H a N d i c d tren 90
    cay sd l a i gan ke v d i C d d d H o a L u , dat T r a n g
    A n x u a n e n d a n d v u n g n a y c d n h u n g n e t g i day,
    nhat la p h o n g each a m t h u c i t n h i e u d a n g

    dap

    ngudi thu dd. B d i "dau khong thanh lich, cung
    n g u d i T r a n g A n " . T h x u a d d a y d a c d b a i ca ve
    m o t le c u d i t u d n g t u o n g m a n h a n dan N i n h B i n h
    cung gdp mat.
    D o y e u t d d i a l y , l i c h s u x a h d i , v a n h o a tac
    d d n g , chac c h d n p h o n g each a m t h u c n o i nay vua
    cd y e u t d dan da v u a c d y e u t d t h a n h l i c h . B i e u
    h i e n r d nhat la p h o n g each an u d n g , c d ban d xa
    22

    N i n h T h a n h cu, dien h i n h la t h o n Phuc A m nay
    thuoc t r u n g tam t h i xa N i n h B i n h . Trudc day va
    b a y g i d so v d i cac n o i , c d b a n d u o c l a m k h a
    t u o m tat, t h u d n g c d bat d i a c o , d u a son v d i cac
    mdn gid, nem ninh moc kha phong phii, ngon
    mieng. A n xong cd trang m i e n g bang banh trai;
    m d i m o c c u n g rat can t r o n g , c u n g k i n h .
    C o n n g u d i d day cd p h o n g each am thuc rat
    da

    dang

    nhung

    net

    chung

    la kha

    khanh

    an.

    N h u n g h a n g an k e m c h a t l u o n g p h u c v u , t h i e u
    tinh van hoa, tham m y thudng thua khach

    va

    nguoc l a i .
    N d i v6 dac san, d d a y k h a p h o n g p h u , n h u n g
    n o i bat v a n l a m d n c o m c h a y d d c d a o . N h a h a n g
    H u o n g M a i tren dudng Tran H u n g Dao cd hang
    t r a m k h a c h d e n an c o m c h a y h a n g n g a y .
    D a c san m i e n l u o n c u n g n o i t i e n g k h o n g k e m .
    M d i n g a y m d i c h a h a n g ba n g u d i c o n c u a

    ba

    P h a n c d s d k h a c h d e n an s a n g h a n g t r a m n g u d i .
    D a c san t a i de d d a y c u n g r a t t h i n h h a n h . C d
    hang true hang ddng khach. Dac biet M a Y e n
    Son q u a n d k h u din

    D i n h m d i ngay tiep ddn

    hang t r a m k h a c h d u l j c h . Chang r d t h bao g i d d
    d a y da l u u h a n h c a u ca m a n d i d u n g c u n g r a t
    d a n da:
    23

    Tdi

    de chdm

    vdi tuong

    An vdo mdi thd'y bifng
    Ngudi
    Ngdy

    ai, ngudi

    a ddng

    gung
    bung

    mau

    de

    ve

    mai ta lai tdi de, tuong

    gitng

    D a n d d a y v o n da p h a n l a d o cac h u y e n t h i d i
    c u t d i nen ho mang theo n h u n g phong each am
    thuc cua dia p h u o n g m i n h v i the t u n h i e n h i n h
    thanh su da dang t r o n g v a n hoa a m thuc. N g o a i
    r a t h i x a N i n h B i n h c o n r a t n h i e u cac q u a n a m
    t h u c m a n g t e n cac t i n h t h a n h k h a c n h u : p h d H u e ,
    p h d H a N d i , pho N a m D i n h . Phong each a m thuc
    p h a t a p p h o n g p h u d d a y l a m o t t h u c te n h u n g
    k h o n g x d b d , v d l d i , c o b a n v a n g i u d u o c c a i net
    thanh l i c h cua m o t t h i xa gan C d d d va t h u d d H a
    Ndi.
    B e n c a n h n h u n g d i n h c a o v e dac san, p h o n g
    e a c h an u d n g c u a cac v u n g m i e n t h e h i e n t i n h
    van hoa n h u n g cung con k h o n g i t n h u n g hien
    t u o n g c h u a v a n h o a - g i d n g n h u t r o n g t h u n g gao
    n e p t r a n g t h o r n v a n c o n n h u n g h a t san. 6 m o t s d
    x a v e n b i e n c o n t o n t a i h u t u c n h u an c d g i a n h l a i
    m o t p h a n de c u n g n h a u c h i a p h a n m a n g v e , c d
    n o i n h i n c d de d a t t i e n m u n g . C d n o i c o n p h a n
    biet d d i x u , l o a i k h a c h sang

    hen, dan dng coi

    thudng phu nu, khong ngdi cung m a m v d i phu
    24

    n u . L a i co n o i c o n c h e m to k h o man k h o n g biet
    che b i e n . C o n n h i e u h i e n t u o n g l a n g p h i : t h u c an
    de t h i r a m h a , v o t d i v a , c h u c t u n g d o ca xud'ng
    d a t . . . c u n g l a m o t b i e u h i e n t h i e u v a n hoa ( t r o n g
    k h i n h i e u n g u d i c o n p h a i c h u t r o n h a cua, l u o n g
    thuc).
    T u y N i n h B i n h co n h i e u dieu k i e n kha thuan
    l o i n h u n g v i e c k h a i t h a c s u d u n g phat h u y cua
    c o n n g u d i c o n c d n h u n g n a n che, n e n d a y v a n l a
    m o t m i e n que n g h e o l a m l u . B i e u h i e n r d n h a t l a
    s u a n d c u a d a n c h u n g rat d a m bac, t a n t i e n . H o
    t h u d n g x u y 6 n an cac t h h san p h a m t u k i e m d u o c
    n h u c u a , dc, ca, tep, r a u t a p t a n g , r a u l a n g , r a u
    d i n , r a u c a i . X u a k i a i t k h i n g u d i dan c d t h i t
    h o a c cac l o a i r a u q u a cao c a p m a an. B d i k h i d o
    cac t h h t h u c p h a m n a y rat dat d o , k h a n h i e m , c h i
    c d nha g i a u d thanh p h d m a y ra m d i cd t h u d n g
    x u y e n . N h u n g gia d i n h n d n g dan n h i e u k h i nua
    n a m m d i c d m o t l a n m u a d u o c m d I o n de d a n h
    che b i e n t h h c a n .
    T u y vay, b a n g s u c a n c u , sang tao, n g u d i N i n h
    B i n h d a b i e t che b i e n n h u n g san p h a m c u a m i n h
    d u d a n da, re t i e n n h u n g v a n rat n g o n l a n h v a
    k h o n g k e m p h a n s a n g t r o n g . A i d a m bao an ca
    k h o , r a u l u d c , c a n h s u d n g l a k h o n g sang t r o n g .
    25

    T r a i l a i n e u d u o c che b i e n ve s i n h , h i n h t h u c dep,
    h a p k h a u v i , c o p h o n g e a c h an d e p t h i v a n l a
    n h u n g m o n an k h o n g t h u a k e m dac

    san.

    V d i y nghia do, 6 day x i n duoc g i d i thieu mot
    so m o n a n d a n d a h a y d u n g n h a t t r o n g d a n c h u n g
    n h u cac m o n m u d i m a m , m o n k h o , m o n

    canh,

    dua chua... thudng thay d N i n h B i n h .
    *

    Ve cac mon mam mudi
    N g u d i N i n h B i n h c u n g n h u n h i e u n g u d i dan
    khac d d d n g b a n g Bac B d c d quan n i e m " L d i
    chao cao h o n m a m c d " nen trudc k h i an t h u d n g
    c d l d i c h a o m d i n g u d i c h u n g q u a n h de g i u p h e p
    l i c h su. C h o d e n b a y g i d t h d i q u e n n a y v a n c o n
    d u y t r i , la net dep v a n hoa trudc t i e n cua

    am

    thuc. N d i d u n g cua l d i chao l a i cung rat k h i e m
    t o n , d £ t h u o n g . C d k h i m d i an c o m c d ca t h i t ,
    hoac c d ban r d r a n g m a n g u d i ta v a n n d i rang:
    " M d i c o m r a u m a m " . H o a c r u o u K i m Son ro
    rang m a bao la: " X i n c u n g chen r u o u nhat"...
    T r d l a i m d n an m a m m u d i , v d i n g u d i n d n g
    d a n n g h e o x u a d N i n h B i n h l a m d n an c h u c o n g .
    V e mudi cung nhieu m d n nhu mudi vung, mudi
    lac, m u d i gach cua, t h a m c h i don g i a n c h i mot
    26

    thia m a m torn t r d n v d i hai thia m u d i la duoc m o n
    m u d i m a m t o r n . Cac m o n m u o i n a y n o i c h u n g dt
    l a m , de d u o c l a u , re t i e n v i n g u y e n l i e u c h i n h l a
    m u o i m a n . C o l e c h i n h dac d i e m n a y m a

    nhieu

    gia d i n h c u n g to tien bao g i d c u n g co dia m u d i .
    T r o n g s d cac l o a i m u d i , c d m u d i v h n g k h o n g
    c h i pho bien, t i e n d u n g ma cd h u o n g v i thorn
    n g o n rat hap dan, v i m lanh, vha bo m a thanh dam
    dac b i e t c d v i t h o r n ha'p d i n . N e u r a n g r d i b d cd'i
    g i a t h i h u o n g t h o r n c h a t ca n a m g i a n nha. C h i n h
    b d i v a y c h o d e n b a y g i d c d n h i d u m d n an
    cap, n h i l u n g u d i v a n c o n t h i c h an m u d i

    cao

    vhng,

    c u n g c d the c o n d o c h u n h a n v a n n h d ve m o t t h d i
    ngheo k h o c h i c d " g t m g cay m u d i

    man".

    G a n g u i v d i cac m d n m u d i l a cac m o n

    mam.

    D i e n h i n h l a m a m tep, m a m t o r n , m a m cay, m a m
    cua,

    mam

    ca,

    dan

    tdc

    Mudng

    con

    cd

    mam

    ngoe... M d n m a m , thanh phan chu yeu la ddng
    vat, p h a n n h n § u l a t h u y san, t h u d n g b d t h i n h c h o
    l e n m e n de t h d i g i a n t h i c h h o p l a an d u o c . Cac
    m d n n a y k h i c h e b i e n p h a i c h u y k h a u ve s i n h ,
    n g u d n n u d e s i i d u n g p h a i sach m d i t r a n h d u o c
    mam

    "uon",

    mam

    "thdi".

    Cac

    loai mam

    nay

    dung duoc dai ngay, cd nhieu chat dam, v i ngot,
    thorn. M d n nude m a m duoc c o i la t i n h tuy

    cua
    27

    m o n ca ( v i n g u y e n l i e u c h u y e u l a c a ) . N h i 6 u k h i
    c h i co nhat m o n t r o n g m a m c o m , d o l a bat m a m
    dung trong nhung ngay m u a g i d k h o n g ra dong.
    k i e m t h u c an d u o c .
    T r o n g cac m o n m a m d n o n g t h o n N i n h B i n h
    t h u d n g x u y e n la m a m tep. D d n g c h i e m t r u n g G i a
    V i d n c d rat n h i e u tep. D a n c d n g h e r i u . T h u d n g
    thay c h o n g r i u v o d a i tep. C o n g viec t i e n hanh
    v a o t h a n g m u d i , m u d i m o t r a t r e t m u d t v a t va,
    dam n g u d i trong nude n h u n g ke c u n g rat v u i . M d
    tep t u o i n h a y l e n r a o r a o , d u o c b a n t a y k h e o l e o
    c u a cac m e , cac c h i ( m a t t a y ) l a m m a m se c h o
    nhung

    hu mam

    vua ngot

    vua

    thorn. D d i vdi

    nhung ngudi ndng dan quanh nam l a m l u mam
    tep d d au chan

    vao bat

    c o m m d i trang

    phau

    t u d n g k h o n g c d g i d e p b a n g , t h o r n n g o n h a p dan
    bang.
    M a m t e p d u o c k h o v d i t h i t b a c h i t h i t a an t a m
     
    Gửi ý kiến

    Đọc sách là cuộc đối thoại thầm lặng giữa người viết và người đọc, nơi tri thức gặp gỡ sự suy ngẫm.

    KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ QUÝ BẠN ĐỌC ĐÃ ĐẾN TƯỜNG WEBSITE CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN - HỒ CHÍ MINH !